Proje Okulları Yönetmeliğindeki Değişikliklere Genel Bakış
Proje Okulu Nedir Uygulama Ne Zaman Başladı?
![Proje Okulları Yönetmeliğindeki Değişikliklere Genel Bakış](http://www.memurlar.net/common/news/images/1055076/proje-okullari-yonetmeligindeki-degisikliklere-genel-bakis.jpg)
Proje Okulları Yönetmeliğindeki Değişikliklere Genel Bakış
Proje Okulu Nedir Uygulama Ne Zaman Başladı?
Proje okulları mevzuatımıza kamuoyunda dershanelerin kaldırılması olarak bilinen
6528 sayılı kanunda düzenlenmiştir. 1.3.2014 tarihli bu kanunun 22. maddesi
ile 652 sayılı KHK'nın 37.maddesinde düzenlemeye gidilmiş ve;
"Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya
başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası
proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve
belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla
doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları
ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. "
Getirilmiştir. Bu düzenlemeye göre ülke genelinde ulusal ve uluslar arası özel
proje okulu uygulayan okulların bakan onayı ile proje okulu olarak belirlenmesinin
yanı sıra bu okullara öğretmen atamada ve yönetici görevlendirmede bakanlığın
yetkili kılınması kanunlaştırılmıştı.
Uygulama amaca hizmet etmiyor
Yani proje okulları sınırlı sayıda gerçek anlamda diğer okullara göre farklı
proje uygulayan okullarla sınırlı olacakken ve ilk etapta tarihi özelliği olan,
ülkenin en başarılı okulları için uygulanmışken zaman içerisinde sayıları arttırılmış
Fen ve Sosyal Bilimler Liseleri başta olmak üzer sınavla öğrenci alan tüm okulla
proje okulu olarak belirlendi. Bu durum özellikle siyasi çevrelerin baskıları
ile hiçbir kriter gözetilmeksizin proje okulu belirlenmesine yol açmış, tek
kriteri sınavla öğrenci almak olan okullar proje okulu olarak belirlenmiştir.
Durum böyle olunca bu kurumlara atamalarda da keyfiyet hakim olmuştur. Eğitim
sistemimizdeki sorunlar noktasında sendikalar dahil öğretmenlerin de öncelikleri
arasında yer alan proje okulları konusunda yeni bir düzenlemeye gidilmiş fakat
bu düzenleme de taleplere cevap verecek nitelikte olmamıştır.
Eski ve yeni yönetmelikler
Konuya ilişkin olarak 1.9.2016 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program
Ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği(eski) düzenlenmişti.
Bu yönetmeliği de yürürlükten kaldıran 8.2.2023 tarihli yönetmeliğin(yeni) adı
ise Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Program Ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarına
Öğretmen Atama Ve Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği olarak belirlendi.
Buradan da anlaşılacağı üzere yeni yönetmelik proje okullarına öğretmen atama
ve yönetici görevlendirmeye ilişkindir.
Yönetmelik amacı
Yönetmeliğin amacını karşılaştıracak olursak;
Eski: Bu Yönetmeliğin amacı, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı
kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde
kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli
eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi
ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları,
yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki
ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Yeni: Bu Yönetmeliğin amacı, Milli Eğitim Bakanının onayıyla özel program ve
proje uygulayan eğitim kurumu olarak belirlenen yurt içinde ve yurt dışında,
yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle iş birliği anlaşmaları
çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar
ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okullara yapılacak öğretmen
atamaları ve yönetici görevlendirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, Milli Eğitim Bakanının onayıyla belirlenen özel program ve
proje uygulayan eğitim kurumlarına yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici
görevlendirmelerini kapsar.
Proje okulu tespiti kriterleri kaldırıldı
Amaç maddesi de göstermektedir ki bir okulun proje okulu olarak belirlenmesi
için düzenlenen kriterler, komisyonlar tamamen kaldırılmış bakan onayı ile proje
okulu belirleme düzenlenmiştir. Eski yönetmelikte proje okulunu belirlemek üzere
bakanlıkta bir komisyon kurulmakta komisyon proje okulu olarak belirlenecek
okullar için;
Fiziki alt yapı, donanım, insan kaynağına sahip olması,
Kapsamlı bir gelişim planı hayata geçirmek üzere seçilmiş olması,
Bakanlıkça ulusal veya uluslararası düzeyde yeni ya da farklı bir program veya
projeyi uygulayan veya uygulanması planlanan okul olması,
Kamu kurum/kuruluşları, organize sanayi bölgesi, serbest ticaret bölgesi, ilgili
alanda büyük ölçekli işletme veya sivil toplum kuruluşları ile görev alanına
uygun kendine has uygulamalar ve kapsamlı çalışmalar içeren konularda protokol
yapması,
Yetkili kurum ve kuruluşlarca akredite edilmiş olması,
Merkezi sınavlarda kendi türünde başarı ortalamasına göre il genelinde ilk beş
dereceye sahip olması,
Okulun açılış tarihi, yapısı veya yetiştirdiği devlet adamları itibarıyla tarihi
nitelik taşıması,
.
Gibi şartlar aranmaktaydı. Yeni yönetmelikte bu durumlar tamamen kaldırılmıştır.
Sadece bakan onayına yer verilmiştir.
Bir yönetmelik daha erekli
Bakanlığın bu noktada proje okulu belirlemeye yönelik ayrı bir yönetmelik çıkarması gerekecektir. Aksi halde tamamen keyfi bir uygulama söz konusu olacak ve kanunun lafzına da aykırı bir uygulama ile karşı karşıya kalınacaktır.
Yönetmelik ve değişikliklere genel bakış
Proje okullarına öğretmen ataması veya yönetici görevlendirmesi yapılırken öğretmen ve yöneticilikte aranacak şartlar (bazı küçük değişiklikler dışında) eski yönetmelikteki gibi düzenlenmiştir.
Duyuru
Yeni yönetmelikte daha önce yargı (Danıştay) kararı ile yönetmeliğe giren duyuru
konusu açıkça yer almıştır. Buna göre merkezi duyuru yapılacak ve bu duyuruya
göre başvuru yapanlar arasından bakanlıkça öğretmen ataması ve/veya önetici
görevlendirmesi yapılacak. Daha önce ilgili genel müdürlüğün inhasına bağlı
yapılan atamalarda inha kaldırılmış direkt bakan onayına bağlanmıştır.
Duyuruya ve yanlışlıklara ilişkin daha önce ele aldığımız bazı hususlar göz
önüne alınmış olsa da proje okulu uygulamasını n yarattığı sorunlar artarak
devam etmekte yeni düzenleme de çözüm olmamaktadır.
https://www.memurlar.net/haber/1016367/proje-okulundaki-yanlis-uygulamalar-durdurulmali.html
Atama/görevlendirme şartları
Öğretmen olarak atanacak şartlar eski yönetmelikteki gibi olup ihtiyacın karşılanamaması
durumlarında aday öğretmenlerin de atanabilmesinin yolu açılmıştır. Atanacak
öğretmeler öncelikle aynı ildeki öğretmenlerden yapılacak olup ihtiyacın karşılanamaması
durumunda farklı illerden de yapılabilecek.
Madde şöyle;
MADDE 4- (1) Öğretmen olarak atanacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Okul/kurumlarda 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A)
ve (B) bentleri kapsamında öğretmen olarak görev yapıyor olmak.
b) Adaylık süresi dahil en az dört yıl öğretmenlik yapmış olmak.
c) Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen yerler dışındaki proje okullarına atanacaklar
bakımından, ilgili mevzuata göre zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamış, erteletmiş
ya da bu yükümlülükten muaf tutulmuş olmak.
(2) Öğretmen ihtiyacının birinci fıkra kapsamında karşılanamaması durumunda,
öncelikle birinci fıkranın (b) bendinde öngörülen süre dikkate alınmaksızın
diğer şartlara göre, bu şekilde de ihtiyacın karşılanamaması halinde ilk atama
yoluyla karşılanabilir.
(3) Öğretmen ihtiyacı, öncelikle proje okulunun bulunduğu ildeki okul/kurumlarda
görev yapan öğretmenler arasından atama yapılarak karşılanır. İhtiyacın bu şekilde
karşılanamaması durumunda, diğer illerdeki okul/kurumlarda görev yapan öğretmenler
arasından da atama yapılabilir.
Yönetici görevlendirmelerine ilişkin genel şartlara sadece 4/B (sözleşmeli)
öğretmenlik eklenmiş, özel şartlarda eski düzenlemeye göre bazı düzenlemelere
gidilmiştir..
Madde şöyle:
Yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak özel şartlar
MADDE 6- (1) Müdür olarak görevlendirileceklerin aşağıdaki şartlardan en az
birini taşımaları gerekir:
a) Okul/kurumlarda müdür olarak görev yapmış veya yapıyor olmak.
b) Okul/kurumlarda müdür başyardımcısı olarak en az iki yıl görev yapmış olmak.
c) Okul/kurumlarda kurucu müdür, müdür yardımcısı olarak ayrı ayrı veya müdür
başyardımcılığı dahil toplam en az üç yıl görev yapmış olmak.
ç) Bakanlığın şube müdürü veya daha üst unvanlı kadrolarında görev yapmış olmak.
(2) Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirileceklerin
aşağıdaki şartlardan en az birini taşımaları gerekir:
a) Okul/kurumlarda müdür, kurucu müdür, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı
olarak görev yapmış veya yapıyor olmak.
b) Bakanlığın şube müdürü veya daha üst unvanlı kadrolarında görev yapmış olmak.
(3) İmam hatip liselerine müdür yardımcısı olarak görevlendirileceklerde bünyesinde
imam hatip ortaokulu bulunan kurumlarla sınırlı olmak ve en az iki müdür yardımcısı
normu bulunmak şartıyla müdür yardımcılarından birisinin ortaokul öğretmenleri
arasından belirlenmesi esastır.
(4) Öğrencilerinin tamamı kız öğrenci olan proje okullarının müdürü ile müdür
yardımcılarından en az biri ve yatılı kız öğrencisi bulunan proje okullarının
müdür yardımcılarından en az birinin kadın adaylar arasından görevlendirilmesi
esastır.
(5) Müdür yardımcısı sayısı üç ve daha fazla olup karma eğitim yapılan proje
okullarında, müdür yardımcılarından en az birinin kadın adaylar arasından görevlendirilmesi
esastır.
(6) Müdür olarak görevlendirileceklerde;
a) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları için atölye, laboratuvar veya meslek
dersleri öğretmeni olmak,
b) Özel eğitim kurumları için Özel Eğitim öğretmeni olmak,
c) Fen liseleri için Matematik, Fizik, Kimya veya Biyoloji öğretmeni olmak,
ç) Sosyal bilimler liseleri için Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Felsefe,
Psikoloji veya yabancı dil öğretmeni olmak,
d) Güzel sanatlar liseleri için Görsel Sanatlar veya Müzik öğretmeni olmak,
e) Spor liseleri için Beden Eğitimi öğretmeni olmak,
şartları ayrıca aranır.
(7) Altıncı fıkrada belirtilen niteliklerde aday bulunmaması halinde, diğer
alan öğretmenlerinden de görevlendirme yapılabilir.
(8) Proje okullarına atanacak öğretmenler ile görevlendirilecek yöneticiler
bakımından ulusal veya uluslararası protokol ve projede yer alan özel hükümler
saklıdır.
Yönetmelikte dikkat çeken bir başka husus ise norm kadro fazlalığına ilişkin
düzenlemelerdir. Buna göre norm fazlası olan yönetici ya da öğretmenler proje
okulu olmayan kurumlara atanmak üzere il emrine verilebilecektir.
Yöneticiler norm fazlası olmaları durumunda görev sürelerini proje okulu olmayan
kurumda tamamlayabilecektir.
Sonuç olarak
Kısaca; yönetmelikte beklentiye yönelik genel bir düzenleme yoktur. Düzenleme
bazı teknik sorunlara ve aksaklıkların çözümüne yöneliktir. Proje okulu uygulaması
baştan sona tartışılması, yeniden ele alınması gereken bir uygulama olup atama
sistemi de keyfiyete bağlıdır. MEB'in liyakat esaslı bir düzenleme yapması gerekirken
geçmiş uygulamaların tekrarı niteliğindeki düzenlemesi kanunun lafzına da uygun
değildir.
Maksut BALMUK
Öğretmen, Yazar