TÜİK açıkladı: Kazancın aslan payı konut ve kiraya gidiyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülke genelindeki ailelerin bütçe yönetimini ve harcama alışkanlıklarını gözler önüne seren "2025 Yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması" raporunu yayımladı. Verilere göre, Türkiye genelinde hanelerin bütçesinden en büyük payı konut yatırımları ve kira ödemeleri aldı. Sigorta, finans ve eğitim ise vatandaşın bütçesinden en az pay ayırabildiği sektörler olarak kayıtlara geçti.

Bütçenin Lideri Konut ve Kira, Takipçisi Ulaştırma

TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamaların dağılımında ilk üç sıra şu şekilde şekillendi:

• Konut ve Kira: %29,3

• Ulaştırma: %20,5

• Gıda ve Alkolsüz İçecekler: %17,3

Buna karşılık, toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan sektörler ise sırasıyla %0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, %1,8 ile eğitim hizmetleri ve %2,2 ile sağlık harcamaları oldu.

Gelir Seviyesi Harcama Kalıplarını Belirliyor

Gelire göre sıralı %20'lik gruplar incelendiğinde, zengin ve dar gelirli hanelerin bütçe öncelikleri arasındaki uçurum dikkat çekti.

Gelir Gruplarının Harcama Kıyaslaması:

• En Düşük Gelirli Grup (Birinci %20): Bütçesinin %38,7'sini konut ve kiraya, %29,2'sini gıda ve alkolsüz içeceklere harcarken, ulaştırmaya sadece %8,6 pay ayırabildi.

• En Yüksek Gelirli Grup (Beşinci %20): Konut ve kiraya %25,7, ulaştırma harcamalarına (araç alımı, akaryakıt, bakım vb.) %25 ve gıdaya yalnızca %12,4 pay ayırdı.

Tek Kişilik Hanelerin Yüzde 41'i Kiraya Gidiyor

Hanehalkı büyüklüğü ve gelir kaynağının türü de harcamaların yönünü doğrudan değiştirdi. Temel geliri maaş ve ücret olanlar konut ve kiraya %26,4 pay ayırırken, kendi işinin sahibi olan müteşebbislerin bütçesinde ulaştırma %25,9 ile ilk sıraya yerleşti.

Yalnız yaşayan ve tek kişilik hanehalkı statüsünde olan vatandaşlar ise bütçelerinin tam %41'ini konut ve kira giderlerine harcamak zorunda kaldı. 6 ve daha fazla kişiden oluşan geniş ailelerde ise gıda harcamalarının payı %23,7'ye tırmandı.

Sofradaki Büyük Tehlike: En Çok Meyve, Sebze ve Ekmek İsraf Ediliyor

TÜİK raporu, hanelerin harcama alışkanlıklarının yanı sıra gıda tüketimindeki verimsizliği ve israf boyutunu da ortaya koydu. Haneler tarafından satın alınan ancak tüketilmeden çöpe atılan gıda grupları incelendiğinde ortaya çıkan tablo şöyle oldu:

• Taze Meyve ve Sebze: %39,7

• Ekmek: %32,5

• Süt ve Süt Ürünleri: %15,1