18 yaş altı sigortalılık emekliliği etkiler mi?

SGK her yıl kayıt dışı istihdam ve buna bağlı emeklilik haklarına yönelik kapsamlı denetimler gerçekleştiriyor. Son 5 yılda yapılan incelemeler sonucunda 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi, ödenen emekli maaşları faiziyle geri istendi.

18 yaş altı çalışanlarda hukuki çerçeve

İş Kanunu'na göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması kesinlikle yasak. 14 yaşını tamamlamış ve ilköğretimini bitirmiş çocuklar ise okullarına devamı engellemeyecek hafif işlerde çalışabiliyor. 15 ile 18 yaş arasındakiler "genç işçi", 14 ile 15 yaş arasındakiler ise "çocuk işçi" olarak tanımlanıyor.

Primler emeklilik süresine sayılmıyor

18 yaşından önce çalışanlar, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık sigortası kapsamında sigortalı yapılabiliyor; ancak bu dönemde emekliliğe yönelik prim ödenemiyor. Dolayısıyla 18 yaş öncesi sigortalılık süresi emeklilik yaşını ve süresini etkilemiyor.

SGK, bu konuda yayımladığı genelgede şu hükme yer verdi: Aileye ait işyerinde çalışan küçüklerin, vasinin katılımıyla yazılı olarak düzenlenmiş ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet akdi olmaksızın sigortalı sayılmaları mümkün değil.

Emekliliği iptal edilebilecek durumlar

Aşağıdaki koşulları taşıyanlarda emeklilik iptali gündeme gelebilir:

• 18 yaşından önce sigortalı gösterilmesi ve bu sürenin emeklilik hesabına dahil edilmesi
• EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamında emekli olunması
• SGK'nın söz konusu durumu tespit etmesi

Bu kişilerin emekliliği iptal ediliyor, ödenen maaşlar faiziyle geri alınıyor ve sağlık haklarından yararlanma imkanı ortadan kalkıyor. Sahte sigortalı olarak gösterilen kişiler hakkında hapis cezası talebiyle suç duyurusunda bulunulurken, sahte kayıt yaptıran işverenlere de ciddi para cezaları uygulanıyor.

Endişelenecek bir durum yok mu?

18 yaşından önce sigortalı olunmuş ancak emeklilik süresi 18 yaşından itibaren başlamış ve gerekli prim gün sayısı tamamlanarak EYT kapsamında emekli olunmuşsa, herhangi bir hak kaybı yaşanması söz konusu değil.