Türkiye, Dijital madende geç kalıyor
Firmaların dijital bilgilerinin saklandığı veri merkezleri, kazançlı bir yatırım aracı oldu. Küresel çapta sayıları 500 bini bulan merkezlere talep her geçen gün artarken, ülkemiz 2015'te en hızlı gelişen 5. pazar durumuna geldi. Ancak Türkiye, gerekli adımları atmazsa, avantajını ve stratejik önemini Bulgaristan'a kaptıracak. Zira, Orta Asya'da yaşayan yaklaşık 280 milyon insanın internet trafiği Bulgaristan'dan Avrupa'ya ulaşıyor.
![Türkiye, Dijital madende geç kalıyor](http://www.memurlar.net/common/news/images/585812/turkiye-dijital-madende-gec-kaliyor.jpg)
Gündelik hayatın parçası olmaktan çıkıp adeta kendisi olan internet ile birlikte, bilgi alışveriş hızı da artıyor. Şirketler; dijital bilgilerini depolamak için bu alana yönelince, veri merkezleri kazançlı bir yatırım aracı oldu. Üstelik belli bir sermaye ile kurabileceğiniz bu iş, hem ülkeye hem de girişimcisine kazandırıyor.
ÜLKENİN STRATEJİK ÖNEMİ ARTIYOR
Bugün küresel çapta 500 binden fazla veri merkezi bulunurken, talep artışıyla ülkeler ve şirketler bu alana yatırımcı çekebilmek için yarış halinde. Ne petrol ne doğalgaz ne de altın, dijital dünyada asıl hazine verilerin saklandığı bu depolarda. Uzmanlara göre, yüzbinlerce şirket ve milyonlarca insanın dijital bilgilerini barındıran ülkelerin stratejik önemi de artacak. O halde biz de verileri toplamak üzere sektöre ışık hızında ilerliyoruz.
50 MİLYAR DOLARLIK PİYASA
Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Veri Merkezi Çalışma Grubu Başkanı İlyas Turgut'a göre, piyasa 2014-2019 arasında tahminen yüzde 12 civarında büyüyecek ve sektör 50 milyar dolara ulaşacak. Türkiye, 2011'de sunucuların yer aldığı bölüm bakımından yüzde 60 büyüme hızıyla ilk sırada yer alırken, 2015'te dünyada en hızlı gelişen beşinci pazar durumuna geldi. Yaklaşık 30 firmanın bulunduğu pazarın dünya ortalamasına ulaşması için 4 kat büyümesi gerekiyor.
BULGARİSTAN BİZİ SOLLADI
Ancak ülkemiz, bu dijital madeninin ne yazık ki farkında değil. OECD verilerine göre vergi bakımından, Türkiye ve Kongo yüzde 25'den fazla vergi uygulayan iki ülkeden birisi. Doğrudan teşvik ise yok. Üstelik sektörel ve bölgesel avantajımızı komşumuz Bulgaristan'a kaptırabiliriz. Kapasite kullanımında yanımıza bile yaklaşamayan Bulgaristan, doğru adımlarla kısa sürede küresel bir oyuncu haline geldi. Bunu da yatırımcıların en çok sevdiği kelimeyi kullanarak yaptı: 'Vergi muhafiyeti'.
280 MİLYON İNSANIN BİLGİLERİ ELİNDE
TELKODER raporuna göre, Türkiye, birkaç yıl içerisinde gerekli adımları atmazsa, veri merkezlerimizin çoğunu ve uzman personeli büyük oranda kaybedeceğiz. Orta Asya'daki yaklaşık 280 milyon insanın internet trafiği Bulgaristan'dan Avrupa'ya ulaşıyor. Uzmanlar, şirketlerin enerjiden tasarruf için, soğuk bölgeleri seçtiğine ve özellikle Doğu Anadolu'nun yabancı yatırımcı potansiyeline dikkat çekiyor. Anlayacağınız, veri merkezi işi, hem yatırımı hem de getirisi bakımından altın yumurtlayan tavuk.
- SAYILARLA...
- KÜRESEL 500 BİN VERİ MERKEZİ
- BÜYÜKLÜK 50 MİLYAR DOLAR
- DÜNYADA 26 MİLYON METREKARE
- TÜRKİYE'DE 70 BİN METREKARE
- 3.7 TRİLYON DOLAR BİLİŞİM HARCAMASI
2 bin $ sermaye ile dev tesis
Daha lise yıllarında arkadaşlarıyla internet servis sağlayıcı şirketi kurmayı hayal eden Zeki Kubilay Akyol, firması Radore'yi 2004'te 2 bin dolar sermaye ile kurmuş. Genel Müdür Akyol ulaştıkları seviyeyi şöyle anlatıyor:
LİSE HAYALİM GERÇEK OLDU
"2009 sonrasında işlerin hızla gelişmesiyle 5 yılda 10 kat büyüdük ve sunucu sayımız 2 bine yükseldi; böylece hem ofis hem de veri merkezi kapasitesinin yüzde 90'ını doldurduk. Ekibimiz 60 kişiye yaklaştı. 2015'te 2 bin 500 metrekare büyüklüğündeki 10 bin sunucu kapasiteli üçüncü nesil veri merkezimizin yatırımı tamamlandı. Hali hazırda 2 bin 500'e yakın kişi ve kuruma veri merkezi hizmetleri sunuyoruz ve 3 bin 500 civarında aktif sunucumuz bulunuyor. Türkiye'nin en büyük operatör bağımsız veri merkezi olarak Türkiye'nin 4 internet sitesinden birini host ediyoruz." Akyol, birkaç yıl içinde yatırımlarını artırarak 10 bin sunucuya ulaşmak istediklerini söylüyor. Firma olarak özellikle devletin bu alana yatırım yapması ve ayrıca genç girişimcilerin bu alana yönelmesinin önemine değiniyor.
Akyol, hayalleri olan gençlere hikayesini anlatmayı da ihmal etmiyor: "Babamın otomotiv yedek parça üzerine bir işi vardı ve onunla birlikte çalışmamı istiyordu. Kendi alanımda şirket kurabilmek için babamı ikna etmeye çalışıyordum. Babam da benim bu alandaki merakımı, yeteneğimi ve girişimci ruhumu görmüş olacak ki beni desteklemeye karar verdi. Kısacası, ailemin desteği ile kurmuş oldum."
Yurt dışına açılacak
Akyol, 2004 yılında Avrupa ile aramızda büyük bir uçurum varken, şu an rekabet edebilecek konumda olduğumuzu ve altyapı anlamında bir farkın bulunmadığını söylüyor. Akyol, 2016 planlarını şöyle anlatıyor: "Ekibimizin 80 kişiye ulaşmasını öngörüyoruz. Önümüzdeki 10 yıl içinde Doğu Avrupa ve Ortadoğu'nun en önemli veri merkezi olmayı hedefliyoruz."
150 milyon $ yatırım yolda
Ülkemizdeki internet ve mobil teknolojileri kullananların sayısı arttıkça şirketlerin yatırımları da hız kazanıyor. Bu alana önem veren şirketlerden biri de Turkcell. Genel Müdür Yardımcısı Murat Erkan, Turkcell 7 lokasyonda 7 bin metrekarelik veri merkezi yatırımları bulunduğunu söylüyor.
"İstanbul Gebze'de hizmete sunacağımız yeni merkezimiz, Türkiye'nin tek lokasyonda en büyük, tesisi olacak" diyen Erkan, "Toplam 33 bin metrekarelik bir alana sahip projenin sadece veri merkezi olarak kullanacağımız beyaz alanı ise 10 bin metrekare. Buraya 5 yılda 150 milyon dolarlık bir yatırım yapmayı ön görüyoruz. Yine artan talebi düşünerek Ankara'daki mevcut veri merkezimize ek olarak burada yeni bir veri merkezi kurma projemiz bulunuyor. İzmir için de hazırlıklarımız sürüyor" diyor.
Kü-yerel piyasa şimdiden gözde
Sanal ortamların bir çöplüğü, stoğu, kileri yok mudur sorusu tarafımızda derinlemesine incelenmiş olup, son gelişmeleri vermek boyunumun borcudur. İnanın bizde olmaması için hiçbir neden yok.
Kolay ve uzun vadeli yatırım yolu. Mesela, İsveç'in Lulea kasabası şimdiden onlarca veri merkezlerini barındırırken, Facebook gözünü İrlanda kırsalına dikmiş durumda. Microsoft ise, veri merkezlerini okyanusun altına taşıyacak. Derinlik filan demişken, Serbest Piyasa olarak, 1 aydır her gün 2 saat boyunca 15 metre derindeyiz. Detaylı veriler yakında burada...
Orhan Orhun Ünal