Kararın 16. maddesin de sayılmayan hususlar da görevlendirilen öğretmenlerin ek ders kayıpları ödenir mi?
Anayasanın 125. maddesi son fıkrasındaki; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü uyarınca Milli Eğitim Bakanlığının çözüm bulmak yerine "ilgili mevzuatında bu yönde bir düzenleme yok ve görev fiilen yerine getirilmiyor." cevabını kullanması kabul edilemez.
![Kararın 16. maddesin de sayılmayan hususlar da görevlendirilen öğretmenlerin ek ders kayıpları ödenir mi?](http://www.memurlar.net/common/news/images/890154/kararin-16-maddesin-de-sayilmayan-hususlar-da-gorevlendirilen-ogretmenlerin-ek-ders-kayiplari-odenir-mi.jpg)
Ek derslerin hangi hallede yapılmış sayılacağıyla alakalı olarak aşağıdaki mevzuat hükümleri bulunmaktadır.
Milli Eğitim Hakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın "Görevin fiilen yapılması" başlıklı 25. maddesi bulunmaktadır.
İşte o madde;
"Görevin fiilen yapılması
MADDE 25- (1) Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı haller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır. Ek ders ödemelerinden harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve bu Kararda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde ek ders görevinin gerçekleştiğine ilişkin belgeyi düzenleyen ve onaylayan diğer gerçekleştirme görevlileri müteselsilen sorumludur.
(2) Yapılan inceleme sonucunda fiilen yapılmadan ve gerekli koşullar oluşmadan ödendiği anlaşılan ek ders ücretleri ilgililerden yasal faizi ile birlikte geri alınır.
(3) Bu Kararın 10, 14 ve ek 1 inci maddeleri ile 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ödenen ek ders ücretleri, yarım günlük izinler hariç, her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez."
Bu maddede görüleceği gibi ek ders ücreti ödenebilmesi, ders görevin fiilen yapılmış olması veya Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 16. maddesinde belirlenen durumlarla sınırlı olarak ders görevinin yapılmış sayılmasına bağlı bulunmaktadır.
İşte Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın ders görevlerinin yapılmış sayılacağı hallerin belirlendiği "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 16. maddesi;
"Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller
MADDE 16- (1) Bir öğretim yılında 90 günü geçmemek üzere, bu Karar kapsamında bulunan personelden;
a) Bakanlıkça veya verilen yetki uyarınca valiliklerce yurt içinde düzenlenen her türlü eğitsel gezi, konferans, kurs ve seminerlerde görevlendirilenler; fiilen yerine getirdikleri bu görevleri süresince, görevlendirildikleri tarihte kendilerine verilmiş ek ders görevleri varsa bu görevlerini yapmış sayılırlar ve buna ilişkin ek ders ücretleri kadrolarının bulunduğu kurumca ödenir.
b) İl düzeyinde milli ve mahalli bayramların kutlamaları için kurulan hazırlık komitelerinde görevlendirilen yönetici ve öğretmenler, milli ve mahalli bayramların hazırlık çalışmalarına katılan yönetici ve öğretmenler, söz konusu bayramların hazırlık çalışmalarına ve törenlerine sınıf veya okul bütünlüğünde katılan öğrencilerin öğrenim gördüğü eğitim kurumlarının yönetici ve öğretmenleri ile milli bayramlar nedeniyle tatil edilen günlerde ders görevlerini yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerin de bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim ve hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar.
(2) Bakanlık merkez teşkilatında Bakan veya yetkili kıldığı makam, taşra teşkilatında ise Bakan veya valilik onayı ile ilgili mevzuatı uyarınca verilen görevleri yapmak üzere görevlendirilen yönetici ve öğretmenler ile Bakanlığa verilmiş bir görevi yürütmek üzere diğer kurumlarda Bakan onayı ile görevlendirilen yönetici ve öğretmenler, Bakanlık merkez teşkilatındaki görevlendirmeler için 1 yıl, diğer görevlendirmeler için ise her altı ayda yeni bir onay alınmak ve fiilen görev yapmak kaydıyla, yarıyıl ve yaz tatilleri de dahil olmak üzere aylık karşılığı ders görevi ile görevlendirildikleri tarihte kendilerine verilmiş ek ders görevi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın göreve başladıkları tarihten itibaren haftada 18 saat ek ders görevi yapmış sayılırlar ve buna ilişkin ek ders ücretleri kadrolarının bulunduğu kurumca ödenir. Alınacak onayda görevlendirilecek personelin adı, soyadı, unvanı, görevin mahiyeti ve görev süresi ile diğer hususlar açıkça belirtilir. Bu kapsamda ek ders ücretinden yararlanan personele ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez. Öğretmenlerin ilgili müfredatı kapsamında ders okutmak üzere diğer eğitim kurumlarında geçici olarak görevlendirilmeleri bu fıkra kapsamında değerlendirilmez."
Ayrıca 01.09.2019 tarihli ve 30875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28.08.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Kararının "Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar" bölümünün "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinde; "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerin de bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar." hükmüne yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16. maddesin de sayılan gezi, konferans, kurs ve seminerler dışında sayılmayan hususlar da; toplantı ve her türlü eğitim öğretim faaliyetlerinde yurt içinde veya yurt dışında bakanlıklarca veya verilen yetki uyarınca valiliklerce, kaymakamlıklarca öğretmenler görevlendirilmektedir.
Bu çerçevede, Milli Eğitim Bakanlığınca yukarıda yer verdiğimiz görevlendirmelerde il milli eğitim müdürlükleri tarafından sorulan ek ders ücreti ödenip ödenemeyeceği ile alakalı yazılan görüş yazılarında; "2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın "Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar" bölümü "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesi, Ek Dersle İlgili Kararın "Görevin fiilen yapılması" başlıklı 25. maddesi ile "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 16. maddesinde ki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin gezi, konferans, kurs ve seminerler dışında kalan toplantı ve tüm eğitim öğretim faaliyetlerine katıldıkları günlerde aylık ve ek ders ücreti, karşılığı ders görevlerini yapmış sayılacakları yönünde bir düzenleme bulunmadığından bu konudaki öğretmenlerin söz konusu sürelerde fiilen yerine getiremedikleri ders görevlerini yapmış sayılabilmeleri mümkün bulunmamaktadır." açıklaması bulunmaktadır.
Diğer bir ifadeyle, Milli Eğitim Bakanlığınca verilen bu görüş yazılarında ek ders ödenmemesine gerekçe olan sebebin yapılan faaliyetin ilgili mevzuatında bu yönde bir düzenleme bulunmaması ve görevin söz konusu sürelerde fiilen yerine getirilmemesi anlaşılmaktadır.
Fakat, Kararın 16. maddesi metninin gerekçesi; herhangi bir görevlendirme sonucunda öğretmenin o gün alamadığı tüm ek ders kayıplarının karşılanması olması gerekmektedir.
Çünkü, öğretmeni herhangi bir resmi görev nedeniyle yurt içinde veya yurt dışında görevlendiren bakanlıklar veya verilen yetki uyarınca valilikler, kaymakamlıklar olup göreve giden öğretmendir. Burada devletin keyfi bir görevlendirmesi söz konusu olmayıp öğretmenin de keyfi veya özel bir görevlendirme talebi bulunmamaktadır.
FİİLEN YAPILMAYAN GÖREVİN YAPILMASINA ENGEL OLAN HUSUS NEDİR?
Ayrıca, öğretmenin fiilen görevini yapmasına engel olan husus; öğretmenin, Kararın 16. maddesin de sayılmayan (gezi, konferans, kurs ve seminerler dışında) hususlar dışında, toplantı ve her türlü eğitim öğretim faaliyetlerinde yurt içinde veya yurt dışında bakanlıklarca veya verilen yetki uyarınca valiliklerce, kaymakamlıklarca görevlendirilmektedir.
Günümüzde yer alan, 16. madde de yer verilmeyen uygulama/faaliyetleri örneklendirecek olursak;
1- Okul Sporları kapsamında yapılan müsabakalar,
2- İlçe ve il genelinde yapılan yarışmalar,
3- Zümre, veli, bilgilendirme vb. toplantılar,
4- Öğrencinin derse gelmesi durumunda ders yapılamayan hallerdir.
Dolayısıyla, devletin kurumları öğretmeni, bir görevinin ifası için bir başka görevle görevlendirmiş bulunmaktadır.
PEKİ, 16. MADDE DE SAYILMAYAN HUSUSLAR DA GÖREVLENDİRİLEN ÖĞRETMENLERE, GÖREVLENDİRİLMESİ NEDENİYLE O GÜN ALAMADIĞI TÜM EK DERS KAYIPLARI ÖDENECEK MİDİR?
Anayasanın 125. maddesi son fıkrasındaki;"İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü uyarınca Milli Eğitim Bakanlığının çözüm bulmak yerine "ilgili mevzuatında bu yönde bir düzenleme yok ve görev fiilen yerine getirilmiyor." cevabını kullanması kabul edilemez.
Bu bağlamda, Anayasanın 125. maddesi uyarınca devlet kurumlarının hangi işi olursa olsun yapılan tüm görevlendirmelerde, öğretmenlere; görevlendirilmesi nedeniyle o gün alamadığı tüm ek ders ücretlerinin ödenmesi gerekmektedir.
Ahmet KANDEMİR