İDDK, babası vazife malulü olmadığı anlaşılan memurun atamasının iptal edilmesini onadı
![İDDK, babası vazife malulü olmadığı anlaşılan memurun atamasının iptal edilmesini onadı](http://www.memurlar.net/common/news/images/1110405/iddk-babasi-vazife-malulu-olmadigi-anlasilan-memurun-atamasinin-iptal-edilmesini-onadi.jpg)
Dava Konusu olay:
Çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmakta iken ateşli silahla öldürülen
babasından dolayı ölüm aylığı alan davacı tarafından, 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında hak sahipliğinin tespit edilerek atamasının
yapılması için davalı idareye 23/06/2014 tarihli istihdam başvuru formuyla manuel
olarak (evrakların elden teslimi yoluyla) başvuruda bulunulmuş, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının 13/08/2014 tarihli durum belgesinde, davacı hak sahibi
olarak tespit edilerek diğer hak sahiplerinin isimleriyle birlikte atanmak üzere
Devlet Personel Başkanlığına bildirilmiş, 17/03/2015 tarihinde yapılan atama
kurasıyla İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğüne memur olarak atanmış ve 27/04/2015
tarihinde göreve başlamış; başvuruları manuel olarak alınıp hak sahibi olarak
tespit edilerek ataması yapılanların, başvuruda kullandıkları bilgi ve belgelerin
gerçeğe uygunluğunun tespiti için bilgi istenilmesi üzerine, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığının, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına gönderdiği 02/03/2017
tarihli yazıda, davacının babası M.H.Ş.'nin vazife malullüğü hükümlerinden yararlandırılmayan
kişilere ait listede yer aldığı belirtilmiş, bu tespit üzerine Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının 10/04/2017 tarihli yazısıyla; davacının başvurusunun
hatalı olarak alındığı, bu sebeple Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum
ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik kapsamında olmadığı
belirtilerek atamasının iptal edilmesi Devlet Personel Başkanlığından istenilmiş,
Bakanlığın bu yazısı dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığının . tarih
ve . sayılı işlemi ile davacının atama teklifinin iptal edilmiştir.
İlk derece mahkemesi: Davalı idare özenli davranmamıştır
Davalı idare görevlilerinin, davacının dilekçesi ve varsa eki belgeleri gerekli
özen ve dikkati göstererek ve yeterli incelemeyi zamanında yaparak buna göre
işlem tesis etmesi gerekirken, davacının başvurusunu kabul edip atama işlemini
gerçekleştirdikten ve atama işlemi hukuk aleminde tüm aşamalardan geçerek sonuç
doğurduktan sonra, idarenin açık bir hatası ya da atama işleminin iptalini gerektiren
ve davacıya izafe edilecek bir kusur bulunmamasına rağmen, atama işleminin iptal
edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
İDDK: Davacının, babasının vazife malulü olup olmadığını bilmemesi mümkün
değildir
Davacının, babasının vazife malulü olup olmadığını ve bağlanan aylıkların adi
malullük kapsamında ödendiğini bilebilecek durumda olması nedeniyle İstanbul
İl Göç İdaresi Müdürlüğünde çalışmakta olan davacının atama teklifinin iptal
edilmesi yolundaki işlemin, açık hata kapsamında tesis edilen işlemin geri alınması
niteliğinde olduğu, dolayısıyla hukuka aykırı olarak doğan memuriyet statüsünün,
bir başka işlem ile sona erdirilerek her zaman geri alınabileceği, bu itibarla
dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
T.C.
DANIŞTAY
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2019/2764
Karar No: 2023/5272
İSTEMİN KONUSU:
. Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:. sayılı
kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünde memur olarak görev yapan
davacının; Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam
Edilecekler Hakkında Yönetmelik kapsamında olmadığı için devlet memurluğu kadrosuna
atama teklifinin iptal edildiğinden bahisle atama onayının davacıya ait kısmının
iptaline dair . tarih ve . sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:
... İdare Mahkemesince verilen . tarih ve E:., K:. sayılı kararla; davacının
ilgili Yönetmelik kapsamında devlet memurluğu kadrosuna atanma talebinde herhangi
bir yanıltıcı veya hileli beyanının bulunmadığı, davalı idarelerin de bu yönde
bir iddiasının bulunmadığı, davalı idare görevlilerinin, davacının dilekçesi
ve varsa eki belgeleri gerekli özen ve dikkati göstererek ve yeterli incelemeyi
zamanında yaparak buna göre işlem tesis etmesi gerekirken, davacının başvurusunu
kabul edip atama işlemini gerçekleştirdikten ve atama işlemi hukuk aleminde
tüm aşamalardan geçerek sonuç doğurduktan sonra, idarenin açık bir hatası ya
da atama işleminin iptalini gerektiren ve davacıya izafe edilecek bir kusur
bulunmamasına rağmen, atama işleminin iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka
uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu
İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından
ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte
görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davacının atamasının 3713 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde belirtilen kurucu
unsurlardan yoksun olarak yapıldığı, dava konusu işlemin açık hatayla tesis
edildiği, bu durumda işlemin süre şartı aranmaksızın geri alınabileceği, aynı
durumdaki farklı davacılar için Mahkeme kararıyla çelişen emsal kararların bulunduğu
ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK H KİMİ: .
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması
gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 21/04/2021 tarih, 31461 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine
İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Aile
ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle, Tetkik Hakiminin
açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmakta iken ateşli silahla öldürülen
babasından dolayı ölüm aylığı alan davacı tarafından, 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında hak sahipliğinin tespit edilerek atamasının
yapılması için davalı idareye 23/06/2014 tarihli istihdam başvuru formuyla manuel
olarak (evrakların elden teslimi yoluyla) başvuruda bulunulmuş, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının 13/08/2014 tarihli durum belgesinde, davacı hak sahibi
olarak tespit edilerek diğer hak sahiplerinin isimleriyle birlikte atanmak üzere
Devlet Personel Başkanlığına bildirilmiş, 17/03/2015 tarihinde yapılan atama
kurasıyla İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğüne memur olarak atanmış ve 27/04/2015
tarihinde göreve başlamış; başvuruları manuel olarak alınıp hak sahibi olarak
tespit edilerek ataması yapılanların, başvuruda kullandıkları bilgi ve belgelerin
gerçeğe uygunluğunun tespiti için bilgi istenilmesi üzerine, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığının, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına gönderdiği 02/03/2017
tarihli yazıda, davacının babası M.H.Ş.'nin vazife malullüğü hükümlerinden yararlandırılmayan
kişilere ait listede yer aldığı belirtilmiş, bu tespit üzerine Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının 10/04/2017 tarihli yazısıyla; davacının başvurusunun
hatalı olarak alındığı, bu sebeple Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum
ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik kapsamında olmadığı
belirtilerek atamasının iptal edilmesi Devlet Personel Başkanlığından istenilmiş,
Bakanlığın bu yazısı dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığının . tarih
ve . sayılı işlemi ile davacının atama teklifinin iptal edilmesi üzerine tesis
edilen, davalı idarenin atama onayının davacıya ait kısmının iptaline dair .
tarih ve . sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14
sayılı kararında ise; idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı
veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanuna aykırı olarak tesis edilen idari
işlemin geri alabileceği, ancak sayılan haller haricindeki durumlarda ise idarenin
ancak dava açma süresi içinde idari işlemi geri alabileceğine karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun yukarıda belirtilen kararı ile idarenin
yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın
kanuna aykırı olarak tesis edilen idari işlemi geri alabileceği, sayılanlar
haricindeki durumlarda ise idarenin ancak dava açma süresi içinde idari işlemi
geri alabileceğine karar verilmiştir. İdari işlemin geri alınabilmesi olanağını
tanıyan "açık hata" halinin, herhangi bir inceleme veya araştırmaya
gerek duyulmaksızın, yalın ve yüzeysel bir bakışla bile kolayca anlaşılabilecek
kadar açık bir yanılgının varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.
Her somut uyuşmazlıkta sırasıyla; geri alınan işlemin kanuna aykırı olup olmadığı, geri alınan idari işlem kanuna aykırı ise dava açma süresi içinde geri alınıp alınmadığı ve dava açma süresi içinde geri alınmamış ise yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerin bulunup bulunmadığı hususları yönünden bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun dosya içindeki 10/04/2018 tarihli ara karar cevabı incelendiğinde; Tunceli Emniyet Müdürlüğü kadrosunda çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yaparken işlediği bir suçtan dolayı 12/11/1992 tarihinde açığa alınan davacının babası M.H.Ş.'nin, ticari taksicilik yaparken 08/08/1993 tarihinde taksiye binen kişiler tarafından başından vurularak öldürüldüğü, müteveffanın eşinin aylık bağlanması yönündeki talebi üzerine 5434 sayılı Kanun'a göre ölüm aylığı bağlandığı, ölüm olayının terör örgütü tarafından gerçekleştirildiğinden bahisle aylıkların buna göre bağlanmasının talep edilmesi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğünden olayı açıklığa kavuşturacak belgelerin istenildiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün 13/06/2000 tarihli yazısında, vefat edenin bekçilik görevinden dolayı öldürüldüğüne dair herhangi bir mahkeme kararı, bulgu ve belge bulunmadığı, öldürüldüğü esnada görevli olmadığı, görev alanı olan Çemişgezek İlçe Emniyet Amirliği sorumluluk alanı dışına ticari amaçlı gittiği belirtilerek şehit sayılmadığının bildirilmesi üzerine, Mülga Emekli Sandığı Yönetim Kurulunun . tarih ve . sayılı kararı ile hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmadığına karar verildiği; söz konusu kararın bir örneğinin müteveffanın eşine tebliğ edilerek durumun Tunceli Emniyet Müdürlüğüne bildirildiği, sonuç olarak müteveffanın dul ve yetimlerine vazife malullüğü aylığı değil, ölüm aylığı bağlanmış olduğunun belirtildiği, davacının başvuru yaparken davalı idareye sunmuş olduğu ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen aylık bildirim yazısında her ne kadar annesi ve kardeşinin "5434 sayılı Kanun'un 45. maddesi kapsamında vazife malullüğü aylığı almaktadır" yazmakta ise de, yukarıda da belirtildiği üzere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vazife malullüğü için yapılan başvurunun daha önce reddedilerek ilgilisine bildirildiği görülmektedir.
Davacının, babasının vazife malulü olup olmadığını ve bağlanan aylıkların adi malullük kapsamında ödendiğini bilebilecek durumda olması nedeniyle İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünde çalışmakta olan davacının atama teklifinin iptal edilmesi yolundaki işlemin, açık hata kapsamında tesis edilen işlemin geri alınması niteliğinde olduğu, dolayısıyla hukuka aykırı olarak doğan memuriyet statüsünün, bir başka işlem ile sona erdirilerek her zaman geri alınabileceği, bu itibarla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz
istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare
Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize
konu . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:. sayılı
kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari
Dava Dairesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle
karar verildi.