Bütün yönleriyle Aile Yardımı Ödeneği
Maliye Uzmanları Derneği tarafından çıkarılan Uzman Bakış dergisinin son sayısında aile yardımı ödeneğini bütün yönleriyle inceleyen bir makale yayımlandı.
![Bütün yönleriyle Aile Yardımı Ödeneği](http://www.memurlar.net/common/news/images/470094/butun-yonleriyle-aile-yardimi-odenegi.jpg)
Maliye Uzmanları Derneği tarafından çıkarılan Uzman Bakış dergisinin son sayısında, yayımlanan makalede, aile yardımı ödeneğinde karşılaşılan sorunlar incelendi.
İşte makalede dikkat çeken tespitler:
ASKERDE OLAN ÇOCUKLARIN AİLE YARDIMI ÖDENEĞİ KARŞISINDAKİ DURUMU
Devlet memuru olarak çalışan ve 24 yaşındaki çocuğu askere giden bir personelin
bu çocuktan dolayı aile yardımı ödeneği alıp almayacağını hususunda şunları
söyleyebiliriz.
657 sayılı Kanunun aile yardımı ödeneğini düzenleyen ilgili maddelerinde 25
yaşını doldurmayan çocukları askere giden memurlara aile yardımı ödeneği verilmesini
engelleyen bir husus bulunmamaktadır. Ayrıca, bu konuyla ilgili olarak Maliye
Bakanlığı'nın 17.04.2010 tarihli yazısı da aynı mahiyette olduğundan Devlet
memurlarının 25 yaşını doldurmayan çocuklarından askerde olanlar için aile yardımı
ödeneği verilecektir.
ÖĞRENİMİ SONA EREN ÇOCUKLARIN AİLE YARDIMI ÖDENEĞİ KARŞISINDAKİ DURUMU
Aile yardımı ödeneğinin memurların çocuklarına ödenmesinde 25 yaşının doldurulup
doldurulmadığı hususu da üzerinde durulması gereken bir konudur.
Bu çerçevede orta öğrenimi veya üniversiteyi bitiren çocukların yaş şartını
taşımaları halinde bu ödemeden faydalanmalarına herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Ancak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre
18 yaşını dolduran ve üniversiteyi kazanamayan erkek çocuklar, bakmakla yükümlü
olunan kişi kapsamından çıktığından, bunlar Genel Sağlık Sigortası primi ödemeden
sigortalının sağlık yardımından faydalanamayacaklardır. Dolayısıyla bu çocuklar
aile yardımı almakla birlikte sağlık yardımından faydalanamazlar.
ÜVEY ÇOCUK VE EVLATLIKLARIN DURUMU
Devlet memurunun, geçimini sağladığı üvey çocukları için aile yardımı ödeneğinin
verileceği hüküm altına alınmakla birlikte üvey çocukla ilgili herhangi bir
açıklama yapılmamıştır.
Türk Dil Kurumunun yaptığı tanıma göre üvey evlat; karı kocanın her birine göre
öbürünün ayrı bir eşinden dünyaya gelmiş olan evlattır.
Türk Medeni Kanununda ise üvey çocukların tanımı yapılmamış, ancak, bu Kanunun
Üvey çocuklar başlıklı 338 inci maddesinde; "Eşler, ergin olmayan üvey
çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler. Kendi çocuğu üzerinde
velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar
zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder." hükmüne
yer verilmiştir.
Evlat edinmeye ilişkin düzenlemeler ise Türk Medeni Kanununda detaylı bir şekilde
düzenlenmiş olup, üvey evlattan çok farklı bir husustur ve mirastan da yararlanabilmektedirler.
Üvey çocukların ise böyle bir hakkı yoktur.
Bu açıklamalar çerçevesinde hem üvey evlat hem de evlatlıklar için aile yardımı
ödeneği yapılmalıdır. Bazen kamu kurumları üvey evlattan evlatlıkları anlayarak
aile yardımı ödemesi yapmama yolunu tercih etmektedirler ki bu yanlış bir uygulamadır.
İŞ-KUR KURSLARINA KATILANLARIN DURUMU
İş-Kur vasıtasıyla yapılan kurslara katılma ve bu kurslar nedeniyle ücret alınması
halinde aile yardımı ödeneği alınıp alınamayacağını izah etmek gerekirse şunları
söyleyebiliriz.
657 sayılı Kanunun 202 nci maddesine göre eş için yapılan yardımın ödenmesi
için iki şart vardır. Bunlar;
1- Menfaat karşılığı çalışmama,
2- Bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almama.
Bu kapsamda şayet memurun eşi işsizlik ödeneği alıyorsa aile yardımı ödeneği
almasında herhangi bir sıkıntı yoktur. Ancak, iş garantili kurslar (bu kurslara
katılanlara günlük 20 TL ödeme yapılıyor) nedeniyle menfaat karşılığı çalışma
olması nedeniyle bu ödeme kesilecektir.
İş-Kur tarafından meslek edindirmeye yönelik olarak düzenlenen kurslardan biraz
bahsetmek gerekirse konu daha iyi anlaşılacaktır.
İş-Kur tarafından meslek edindirmeye yönelik birçok kurs düzenlenmektedir. İstihdam
garantili mesleki eğitim kurslarına katılanların en az yüzde ellisi, en az yüz
yirmi gün olmak üzere kurs süresi kadar istihdamda kalmaktadır.
Mesleki eğitim kurslarına katılacaklarda aranan şartlar;
Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
15 yaşını tamamlamış olmak,
Yetiştirilecekleri mesleğe uygun özelliklere sahip olmak,
İşverenin aradığı özel şartları taşımak,
İş ve meslek danışmanının uygun görüşüne sahip olmak,
Emekli olmamak.
Mesleki eğitim kursları ücretsiz olup, İş-Kur tarafından kursiyerlere devam
ettiği fiili eğitim günü süresince ödeme (20 TL) yapılmaktadır. Ayrıca İş Kazası
ve Meslek Hastalığı Sigortası ile bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar
için Genel Sağlık Sigortası Prim Giderleri de İş-Kur tarafından ödenmektedir.
Kurslara devam zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olanlara eğitici/öğretici
tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Ancak bu izin süreleri toplamının,
doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük sağlık izni dışında, hangi
sebeple olursa olsun kurs süresinin 1/10'unu aşması halinde kursiyerlerin kursla
ilişikleri kesilir.
Sonuç olarak, İş-Kur'un istihdam garantili kurslarına katılanların eşlerine
aile yardımı ödemesi yapılamaz. Eşleri bu kurslara katılanlardan ödeme alanlar,
bu durumu kurumlarına dolduracakları aile yardımı bildirimi ile bildirmeli ve
bu ödemeyi kestirmelidir. Bu ödemeler iş garantili kursa başlanıldığı ayı takip
eden ay başında (15'inde) kesilir. Aksi takdirde yapılan ödemeler yasal faizi
ile birlikte geri alınır ve bildirimde bulunulmadığı için de disiplin cezasına
muhatap kalınabilir.
YETİM AYLIĞI ALAN ÇOCUKLARIN DURUMU
Memur olan eşin vefat etmesi nedeniyle çocukların yetim aylığı alması halinde
aile yardımı ödemesi yapılıp yapılamayacağı hususunda şunları söyleyebiliriz.
657 sayılı Kanunun 202 ve 206 ncı maddelerinde hangi hallerde çocuk yardımı
alınacağı ve bu ödemenin kesileceği açıkça belirtilmiştir. Çocuklar için ödenen
çocuk yardımının kesileceği haller arasında yetim aylığı almamak diye bir şarta
yer verilmemiştir. Bu nedenle yetim aylığı alan çocuklar için de aile yardımı
ödeneği ödenecektir.